Kamień nazębny to problem dotykający dzieci i dorosłych. Może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych z jamą ustną. Co ważne, nie da się go usunąć domowymi metodami. Jak zatem walczyć z kamieniem i zapobiegać jego powstawaniu?
Czym jest kamień nazębny?
Kamień nazębny to zmineralizowane resztki pokarmowe, która osadza się na powierzchni szkliwa, szczególnie w okolicy przydziąsłowej. Proces powstawania uporczywego kamienia następuje wskutek odkładania się substancji obecnych w ślinie, m.in. wapnia, fosforu czy bakterii próchnicotwórczych.
Twardy kamień zaczyna wytwarzać się wtedy, gdy resztki pokarmowe znajdujące się powierzchni zębów, nie zostanie wyczyszczony w ciągu kilku godzin. Taki osad z czasem staje się niemożliwy do usunięcia za pomocą szczoteczki czy nici, jakie stosuje się podczas higieny jamy ustnej w domu.
Kamień nazębny występuje w dwóch formach:
- naddziąsłowej – widoczna gołym okiem jako twarde, żółto-brązowe osady;
- poddziąsłowej – pojawia się pod powierzchnią dziąseł, jest trudniejsza do wykrycia i groźniejsza, bo może prowadzić np. do paradontozy.
Przyczyny powstawania kamienia nazębnego
Powstawanie kamienia nazębnego wynika głównie z niewystarczającej higieny jamy ustnej, jednak na jego obecność wpływają także inne czynniki, takie jak:
- nieprawidłowa technika szczotkowania;
- niewłaściwa dieta (bogata w cukry) i różnego rodzaju używki;
- problemy ortodontyczne (np. krzywe zęby sprzyjają gromadzeniu się resztek pokarmowych).
Należy pamiętać, że zmineralizowana płytka nazębna tworzy idealne środowisko do rozwoju bakterii. To natomiast zwiększa ryzyko rozwoju stanów zapalnych dziąseł i chorób przyzębia. Właśnie dlatego trzeba regularnie usuwać kamień nazębny.
Jak usuwać kamień nazębny? Wizyta w gabinecie stomatologicznym
Nie powinno się próbować usuwać kamienia nazębnego na własną rękę. Wszelkie próby samodzielnego zdzierania osadu mogą być niebezpieczne dla zdrowia jamy ustnej. Twarda struktura zmineralizowanych złogów przylegających do powierzchni zębów wymaga wizyty w profesjonalnym gabinecie stomatologicznym, np. klinice Wiktoriamed we Wrocławiu.
Podstawowy sposób pozbycia się kamienia to zabieg higienizacji. Najczęściej wykonuje się skaling, czyli mechaniczne usuwanie kamienia za pomocą np. skalera ultradźwiękowego. Urządzenie rozbija i odrywa uporczywy kamień od powierzchni zębów. Uzupełnieniem procedury jest piaskowanie. Polega na oczyszczaniu uzębienia za pomocą strumienia drobnych cząsteczek piasku połączonych z wodą i powietrzem.
Po zabiegu usuwania kamienia nazębnego przeważnie wykonuje się również fluoryzację. Polega ona na nałożeniu na zęby preparatu z fluorem. Działa on ochronnie na szkliwo, wzmacniając jego strukturę i przeciwdziałając rozwojowi próchnicy.
Podczas wizyty w gabinecie poza usługą pacjent otrzymuje również praktyczne wskazówki dotyczące codziennej troski o higienę jamy ustnej – technik szczotkowania, doboru odpowiednich akcesoriów czy pasty do zębów. Warto stosować się do rad dentysty czy higienisty stomatologicznego, ponieważ chroni to przed szybką mineralizacją płytki nazębnej.
Kamień na zębach – czy można mu zapobiegać?
Całkowite wyeliminowanie ryzyka powstawania kamienia nazębnego jest niemożliwe, ale istnieje wiele skutecznych sposobów na to, aby znacząco ograniczyć jego odkładanie się przy linii dziąseł. Klucz to regularna i dokładna higiena jamy ustnej, czyli:
- mycie zębów minimum dwa razy dziennie z tym, że wieczorem około 5 minut – najlepiej szczoteczką średniej twardości, którą wymieniamy 1x w miesiącu, bo pozwala ona na dokładniejsze usunięcie osadów;
- stosowanie nici dentystycznych lub irygatora – służą do oczyszczania przestrzeni międzyzębowych, w których najczęściej zalega płytka nazębna i resztki pokarmów;
- płukanie jamy ustnej płynami antybakteryjnymi – produkty ograniczają rozwój drobnoustrojów.
Istotną rolę odgrywa zdrowa dieta. Spożywanie dużych ilości cukrów prostych sprzyja namnażaniu się bakterii odpowiedzialnych za tworzenie płytki bakteryjnej. Nie warto też palić papierosów, które przyczyniają się do żółknięcia kamienia. Ogromne znaczenie mają wizyty kontrolne u stomatologa – najlepiej co pół roku.
Nawet przy dokładnym dbaniu o higienę część płytki może z czasem przekształcić się w kamień. Systematyczna higienizacja w gabinecie stomatologicznym pomaga utrzymać zdrowie zębów i dziąseł na długie lata.
